Τὸ λίκνο τῆς Δημοκρατίας κλονίζει τὸν κόσμο.

Ἀθῆνα 13 Ἰανουαρίου 2013

Ἀπὸ τὸν Μάρκ Μαζάουερ
Ἀναδημοσίευσι ἀπὸ:  New York Times  29 Ἰουνίου 2011.

 

        Χθές, ὁλόκληρος ὁ κόσμος παρακολουθοῦσε τὴν Ἑλλάδα καθώς τό Κοινοβούλιο της ὑπερψήφιζε ἕνα διχαστικό πακέτο μέτρων λιτότητας τό ὁποῖο θά μποροῦσε νά ἔχει κρίσιμες ἐπιπτώσεις στό παγκόσμιο οἰκονομικό σύστημα. Μπορεῖ καί νά δημιουργεῖ ἔκπληξι τό πῶς αύτή ἡ μικρή ἄκρη τῆς Βαλκανικῆς Χερσονήσου προκαλεῖ τόση προσοχή. Συνήθως σκεπτόμαστε τήν Ἑλλάδα ὡς τήν πατρίδα τοῦ Πλάτωνα καί τοῦ Περικλῆ καί τήν οὐσιαστική της σημασία νά κεῖται βαθειά μέσα στήν άρχαιότητα. Ἀλλά δέν εἶναι ἡ πρώτη φορά πού γιά νά καταλάβετε το μέλλον τῆς Εὐρώπης, χρειάζεται νά ἀπομακρυνθεῖτε ἀπό τίς μεγάλες δυνάμεις στό κέντρο τῆς ἠπείρου καί νά κοιτάξετε προσεκτικά σέ ὅτι συμβαίνει στήν Ἀθῆνα. Τά τελευταῖα 200 χρόνια ἡ Ἑλλάς βρίσκεται στήν πρώτη γραμμή τῆς ἐξέλιξης τῆς Εὐρώπης.
        Τήν δεκαετία τοῦ 1820, καθώς ἐξαπέλυσε ἕναν πόλεμο ἀνεξαρτησίας κατά τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας, ἡ Ἑλλάς ἔγινε ἕνα πρῶτο σύμβολο δραπέτευσης ἀπό τήν φυλακή τῆς αὐτοκρατορίας. Γιά τούς φιλέλληνες, ἡ ἀνάστασή της άποτελοῦσε τόν εὐγενέστερο τῶν σκοπῶν. «Στό μεγάλο πρωϊνό τοῦ κόσμου» ἔγραψε ὁ Σἐλεϋ στήν «Ἑλλάδα», τό ποίημά του γιά τόν ἀγῶνα τῆς χώρας γιά ἀνεξαρτησία, «τό μεγαλεῖο τῆς Ἐλευθερίας, ἄστραψε καί ἔλαμψε!». Ἡ Νἰκη θά σήμαινε τόν θρίαμβο τῆς ἐλευθερίας ὄχι μόνο πάνω στούς τούρκους ἀλλά ἐπίσης καί πάνω σέ ὃλους αὐτούς τούς δυνάστες πού κρατοῦσαν σκλαβωμένους τόσους πολλούς Εὐρωπαίους. Γερμανοί, Ἰταλοί, Πολωνοί καί Ἀμερικάνοι συγκεντρώθηκαν γιά νά ἀγωνισθοῦν κάτω ἀπό τό Ἑλληνικό μπλέ καί ἄσπρο γιά χάρη τῆς δημοκρατίας. Καί μέσα σέ μιά δεκαετία, ἡ χώρα κέρδισε τήν ἐλευθερία της.
        Τόν ἑπόμενο αίώνα, ὁ ριζοσπαστικά νέος συνδυασμός συνταγματικῆς δημοκρατίας καί ἐθνικοῦ ἐθνικισμοῦ πού ἐνσάρκωνε ἡ Ἑλλάς, ἁπλώθηκε κατά μῆκος τῆς ἠπείρου μέ ἀποκορύφωμα τήν «είρήνη πού τερμάτισε ὅλη τήν εἰρήνη» κατά τό τέλος τοῦ Α’ Παγκοσμιόυ Πολέμου, ὅταν οἱ αὐτοκρατορίες τῶν Ὀθωμανῶν, τῶν Ἁψβούργων καί τῶν Ρώσων κατέρευσαν γιά νά άντικατασταθοῦν ἀπό κράτη-ἔθνη.
        Κατά τόν ἀπολογισμό τοῦ Α’ παγκ. Πολέμου, Ἡ Ἑλλάς ἐχάραξε ξανά τόν δρόμο γιά τό μέλλον τῆς Εὐρώπης. Μόνο πού τώρα ἐπρόκειτο νά ἔρθη στό προσκήνιο ἡ σκοτεινή πλευρά τῆς δημοκρατίας. Μέσα σ’ ἔναν κόσμο ἐθνῶν-κρατῶν, ἐθνικές μειονότητες ὅπως ὁ Μουσουλμανικός πληθυσμός τῆς Ἑλλάδος καί οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί τῆς Μ. Ἀσίας, ἀποτελοῦσαν συνταγή γιά διεθνή ἀποσταθεροποίηση. Στίς ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ 1920, Ἕλληνες καί Τοῦρκοι ἠγέτες ἀποφάσισαν νά ἀνταλλάξουν πληθυσμιακές μειονότητες, μετακινώντας κάπου 2 ἑκατομύρια Χριστιανούς καί Μουσουλμά-νους πρός τό συμφέρον τῆς ἐθνικῆς ὁμοιογένειας. Ἡ Ἑλληνο-τουρκική ἀνταλλαγή ἤταν ἡ μεγαλύτερη ὀργανωμένη μετακίνηση προσφύγων μέχρι τότε καί ἕνα μοντέλο στό ὁποῖο θά ἐστρέφοντο ἀργότερα οἱ Ναζί καί ἄλλοι γιά νά ἐκτοπίσουν λαούς στήν Ἀν. Εὐρώπη, Μέση Ἀνατολή καί Ἰνδία.
        Εἶναι ἐπίσης εἰρωνικό λοιπόν, ὅτι ἡ Ὲλλάς ἐβρίσκετο στήν πρώτη γραμμή τῆς ἀντιστάσεως κατά τῶν Ναζί. Τόν χειμῶνα τοῦ ’40-41 ἦταν ἡ πρώτη χώρα πού ἀμύνονταν ἀποτελεσματικά στίς δυνάμεις τοῦ Ἄξονα, ταπεινώνοντας τόν Μουσολίνι στὸν Ἑλληνοιταλικό πόλεμο, έν μέσῳ ζητωκραυγῶν τῆς ὑπόλοιπης Εὐρώπης. Καί πολλοί ζητοκραύγασαν ξανά μερικούς μῆνες ἀργότερα ὅταν ἕνας νέος ἀριστερός ἀγωνιστής ὀνόματι Μανώλης Γλέζος ἀνέβηκε στήν Ἀκρόπολη μιά νύχτα μέ ἕνα φίλο καί κατέβασε τήν σβάστικα πού εἶχαν προσφάτως ἀναρτήσει οἱ Γερμανοί. (Σχεδόν 70 χρόνια ἀργότερα, ὁ κ. Γλέζος θά δεχόταν δακρυγόνα σέ μιά διαμαρτυρία γιά τά μέτρα λιτότητας). Βεβαίως τελικά, ἡ Ἑλλάς ὑπέκυψε στήν γερμανική κατοχή. Ἡ διακυβέρνησι τῶν Ναζί ἐπέφερε καί πολιτική κατάρευσι, μαζική πείνα καί μετά τήν ἀπελευθέρωσι, τήν κάθοδο τῆς χώρας σέ ἕναν ἄμεσο ἐμφύλιο πόλεμο μεταξύ κομμουνιστικῶν καί ἀντικομμουνιστικῶν δυνάμεων.
        Ἡ Εὐρωπαϊκή πολιτική καί οἰκονομική ὁλοκλήρωσι ὑπετίθετο ὅτι θά ἐθετε τέλος στήν ἀδυναμία καί τήν ἐξάρτησι τῆς διχοτομημένης ἠπείρου, στήν νέα φάσι στὴν ἰστορία τῆς ὁποῖας καί πάλι ἠ Ἐλλάδα ἔγινε τό σύμβολο. Ἡ πτώση τῆς στρατιωτικῆς δικτατορίας τό 1974, δέν ἐπέφερε μόνο τήν εἴσοδο τῆς χώρας σ’ αύτό πού θά κατέληγε νά εἶναι ἡ Εὐρωπαῖκή Ἔνωσι, ἀλλά προμήνυε (μαζί με τίς ἀλλαγές σέ Ἰσπανία καί Πορτογαλλία τήν ἴδια περίοδο) τό παγκόσμιο κῦμα ἐκδημοκρατισμοῦ τίς δεκαετίες τοῦ ’80 καί ’90, πρῶτα στήν Ν. Ἀμερική καί Ν.Α. Ἀσία καί στήν Ἀν. Εὐρώπη κατόπιν. Καί ἔδωσε στήν Εὐρώπη τήν ἐπιθυμία τῆς διευρύνσεως καί τήν φιλοδοξία νά μεταμορφώση τόν ἐαυτό της ἀπό μιά μικρή ὁμάδα πλούσιων Δυτικοευρωπαϊκῶν χωρῶν σέ μιά φωνή γιά τό σύνολο τῆς νέας δημοκρατικῆς ἠπείρου, ἐκτεινόμενης κατά πολύ σέ νότο καί ἀνατολή.
        Καί τώρα σήμερα, μετά τήν εὐφορία τῆς δεκαετίας τοῦ ’90 νά ἔχη ξεθωριάσει καί μέ μιά νέα μετριοπάθεια ἀνάμεσα στούς Εὐρωπαίους, πέφτει πάλι ὁ κλῆρος στήν Ἑλλάδα νά προκαλέση τούς μανταρίνους τῆς Εὐρώπης καί νά θέση τό ἐρώτημα τοῦ τί μέλλει γενέσθαι γιά τήν ἤπειρο. Ἡ Εὐρωπαῖκή Ἔνωσι ἐπρόκειτο νά στυλώση μιά κατακερματισμένη Εὐρώπη, νά συμπυκνώση τό δημοκρατικό της δυναμικό καί νά μεταμορφώση τήν ἤπειρο σέ μία δύναμη ἰκανή νά ἀνταγωνισθῆ στήν παγκόσμια σκηνή. Ἴσως ἐδῶ νά ἁρμόζει ὅτι ἕνα ἀπό τά παλαιότερα καί δημοκρατικότερα ἔθνη-κράτη θά πρέπει νά εἶναι μπροστά στό νέο ἀγῶνα, θέτοντας ὅλα αὐτά τά ἐπιτεύγματα ὑπό ἀμφισβήτηση. Διότι πάλι τώρα, εἴμαστε ὅλοι μικρές δυνάμεις καί γιά ἄλλη μιά φορά ἡ Ἑλλάς βρίσκεται στήν πρώτη γραμμή τοῦ ἀγῶνα γιά τό μέλλον.

 

Ὁ Μάρκ Μαζάουερ εἶναι καθηγητής Ἰστορίας στό Πανεπιστήμιο τῆς Κολούμπια.

Τήν μετάφρασι τοῦ ἄρθρου ἔκανε ὁ Γιώργης.

6 comments

  1. ΜΑΡΙΑ /

    Ὡραῖα μετάφραση Γιώργη,χρήσιμη σ΄ ἐμᾶς πού δέν κατέχουμε τήν βαρβαρικήν 😉

    • Γιώργης /

      Καλημέρα Μαρία!
      Εὐχαριστῶ. Καλό ἄρθρο πού δείχνει ὅτι ὑπάρχουν ἀκόμα πολλοί πού βλέπουν τήν Ἑλλάδα μας στή σωστή της ἀναλογία καί στόν πραγματικό της ρόλο.
      Κατά τήν γνώμη μου ὅλη ἡ σημασία τοῦ ἄρθρου βρίσκεται στήν τελευταῖα του φράση. Αύτός ἤταν καί ὸ λόγος πού τό μετέφρασα.
      Μόνο πού «ἔχω κάτι» νά προσάψω ὥς προς τό ποῦ «γέρνει» λίγο ἀλλά σαφῶς, ὁ ἀρθρογράφος… 😉

  2. Πετροβούβαλος /

    Πολλά μας λέει αυτό το άρθρο για τους σχεδιασμούς των Η.Π.Α. Υπενθυμίζω πως οι Η.Π.Α. (ή όποιος κινεί τα νήματα τέλος πάντων)δεν σκέφτεται μονολιθικά, ούτε δρα κατ’ αυτόν τον τρόπο. Το σχέδιο έχει πολλές παραμέτρους και υπάρχουν πολλοί δρόμοι για να επιτευχθεί ο σκοπός!

    Με την άδειά σας θα το ανεβάσω στον Αβέρωφ!

    • Αέναος Έλληνας Μαχητής /

      Πετροβούβαλε καλησπέρα.
      Καλωσόρισες και σ’ ευχαριστούμε για την επίσκεψη.
      Φυσικά και μπορείς να το αναρτήσεις στον αγαπητό μας Αβέρωφ το άρθρο!
      Θα χαρούμε εάν κάποια από τα άρθρα μας, η τις αναδημοσιεύσεις μας, θεωρηθούν άξια αναδημοσίευσης από το Ιστολόγιό σας.

  3. Πετροβούβαλος /

    Καλησπέρα αδερφέ! Το επίπεδο των “Αέναων Ελλήνων Μαχητών” είναι υψηλότατο, είμαι σίγουρος πως θα κρατήσετε ψηλά τη Σημαία και θα επιμείνετε! Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια!

    • Αέναος Έλληνας Μαχητής /

      Το σχόλιό σου, μας τιμά, γιατί προέρχεται από άξιο συναγωνιστή!!!
      Σ’ ευχαριστούμε.
      Καλή δύναμη σε όλους μας
      Συγχωρήστε μας τα όποια λάθη μας…
      Είναι από απειρία.
      Με την πάροδο του χρόνου θα διορθωθούν.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *